به گزارش هفته نامه شنبه نهمين دوره جشنواره وب و موبايل ايران ۲۸بهمن ماه سال جاري برگزار مي‌شود. جشنواره‌اي كه در عمر ۹  ساله‌اش، هم آورده‌هاي زيادي داشته و هم همواره حواشي‌‌ بسياري در موردش مطرح بوده است

از بحث‌هاي مربوط به داوري‌ها گرفته تا متهم‌شدن جشنواره به اينكه دورهمي طيف خاصي است. در ميزگردي كه در دفتر «شنبه» برگزار شد، ميلاد احرام‌پوش، شايان شليله، رضا الفت‌نسب، شهرام شريف و اكبر هاشمي، سردبير شنبه به بررسي جوانب مختلف اين جشنواره پرداختند.

شليله به شدت حمايت مالي از جشنواره را انكار مي‌كند و احرام‌پوش مي‌گويد كه بارها به خاطر بي‌پولي جشنواره در خطر تعطيلي بوده است. از ديگر موارد مطرح شده در اين ميزگرد مي‌توان به نقد شهرام شريف نسبت به زياد

بودن بخش‌هاي جشنواره‌ها و جوايز اشاره كرد كه معتقد است تعداد زياد جوايز، اعتبار جشنواره را زير سوال مي‌برد.

رضا الفت‌ نسب هم از حضور اهالي شب‌نامه در جشنواره استقبال مي‌كند و تعامل با نهادهاي تصميم‌گير دولتي را براي بقاي اين حوزه ضروري مي‌داند. هر چند شهرام شريف معتقد است كه حضور بعضي از آدم‌هاي اين نهاد در مقام كارشناس و سخنران و مخالفان اينترنت آزاد، استقلال جشنواره را زير سوال مي‌برد.

نخستين سوال مي‌تواند نقبي باشد به اهدافي كه شما از برگزاري چنين جشنواره‌اي داشته‌ايد. آن هم در سال‌هايي كه فضاي وب بيشتر در وبلاگ‌نويسي خلاصه مي‌شد و كمتر مفهومي با عناويني چون كسب‌وكارهاي آنلاين، وي‌سي و… مواجه بوديد؟ 

احرام‌پوش: هدف از برگزاري جشنواره سوالي است كه بارها و سال‌ها براي خودمان هم مطرح بوده و جوابي كه بين خودمان معمولا به آن رسيده‌ايم، اين بوده كه فضايي ايجاد كنيم براي حضور سايت‌ها و اپليكيشن‌هاي فارسي تا جدا از بحث رقابتي كه با هم دارند، بهتر ديده شوند. هم از طرف همكاران خودشان و هم از طرف سرمايه‌گذاراني كه مي‌خواهند در اين حوزه سرمايه‌گذاري كنند.

يكي ديگر از اهداف ما بالابردن سرعت رشد اين حوزه بود. رشدي كه در سال‌هاي بعد در ايران ديديم. چه در زمينه استفاده از گوشي‌هاي هوشمند و چه در زمينه دسترسي به اينترنت همراه. همين رشد نشان مي‌دهد كه جشنواره توانسته به اين سرعت رشد كمك كند. از طرفي گسترش اينترنت و افزايش استفاده از گوشي‌هاي همراه مي‌تواند به پربارترشدن جشنواره كمك كند.

شليله: وقتي جشنواره براي اولين بار و در سال ۸۷۷ برگزار شد، فضايي به نام فضاي استارت‌آپي مانند آنچه امروز وجود دارد، در كشور نداشتيم. در آن زمان حدودا ۲۰ تا ۳۰۰ سايت مشهور در ايران داشتيم كه مورد مراجعه همه افراد بودند. افراد بسياري هم وبلاگ‌نويس بودند؛ يعني كسب‌وكاري براي درآمدزايي در فضاي وب وجود نداشت. در آن زمان ما و تعدادي وبلاگ‌نويس معروف و دارندگان سايت‌ها جمع‌هاي دورهمي داشتيم. به همين دليل نخستين دوره جشنواره وب بيشتر يك دورهمي بود. به ۲۰ تا ۳۰ نفر گفتيم بهترين سايت‌هاي مورد نظرشان را معرفي كنند و آنها را منتشر كرديم. سال دوم و سوم همراه شد با رشد و توسعه فضاي وب و اينترنت در ايران. در اين سال‌ها جشنواره رشد خوبي داشت. يكي از اهداف اصلي ما معرفي‌كردن وب‌سايت‌ها به عموم مردم بود. چون سايت‌هاي فارسي خيلي ضعيف بودند و نياز به معرفي داشتند.

چه الگويي براي برپايي اين جشنواره داشتيد؟

شليله: سال اول و دوم الگويي نداشتيم اما از سال سوم سعي‌مان بر اين بود كه وبي‌آواردز را مد نظر داشته باشيم و جشنواره را  براساس آن ‌ برگزار كنيم.

نخستين دوره جشنواره در سال ۸۷ با حضور ۵۰ سايت برگزار شد. الان و بعد از گذشت ۸ سال در نهمين دوره‌اش با بيش از ۱۵هزار شركت‌كننده برگزار خواهد شد؛ يعني رشدي ۳۰۰برابري داشته. اما اين رشد كميت را نشان مي‌دهد. از طرفي شما قصد داشتيد به رشد اين فضا كمك كنيد. رشدي كه بحث كيفيت را هم در‌بر‌مي‌گيرد. خود شما فكر مي‌كنيد در كنار اين رشد كمي چه تاثير كيفي بر كسب‌وكارهاي آنلاين داشته‌ايد؟

شليله: شايد مشخصا و براساس چند پارامتر مشخص نتوانيم در مورد درصد تاثير كيفي جشنواره بر فضاي وب ايران و  رشداستارت‌آپ‌ها صحبت كنيم اما اتفاقي كه افتاده اين است كه ما رشد كمي را شاهد هستيم. ولي واقعا شايد جشنواره نتواند به رشد كيفي سايت‌ها و كسب‌وكارها كمك كند. چون هستند سايت‌هايي كه يك سال شركت مي‌كنند و حتي برنده هم مي‌شوند اما سال بعد حتي وجود ندارند. وظيفه اين جشنواره بيشتر معرفي اين فضا براي حضور صاحبان كسب‌وكارهاست؛ يعني پيام اصلي اين جشنواره در واقع همين بوده كه فضاي وب، فضايي جدي براي حضور و راه‌اندازي كسب‌وكار است.

احرام‌پوش: چيزي را كه من در ميان توسعه‌دهندگان ديده‌ام اين بوده كه وقتي سايت يا نرم‌افزاري را به عنوان برتر انتخاب مي‌كنيم،  آنها مي‌توانند آن را به عنوان الگو قرار دهند. وقتي پارامترهاي داوري را خلاقيت و محتوا و… در نظر مي‌گيريم، توسعه‌دهندگان هم مي‌بينند كه ما فاكتورهاي موفقيت يك كسب‌وكار را براي داوري در نظر گرفته‌ايم بنابراين راه انتخاب را براي آنها هموار مي‌كنيم. بخش ديگري از كار ما اين است كه حتي عموم مردم هم با اصطلاحات مربوط به سايت‌ها و نرم‌افزارها آشنا مي‌‌شوند. به نظر من رشد كمي نشان‌دهنده رشد اين فضا در ايران است.

شريف: من فكر مي‌كنم جشنواره وب يكي از ماندگارترين نهادهاي جايزه‌اي در سال‌هاي اخير ايران بوده است. ارزش بالايي دارد و همين كه در بخش خصوصي كار مي‌كند، ارزشش چندين برابر مي‌شود. چون افرادي زمان خود را براي جشنواره‌اي صرف مي‌كنند كه هميشه هم طلبكارهاي زيادي دارد. بنابراين اين جشنواره در نفس خود ارزشمند است. اما نكته اين است كه اين جشنواره ديگر مانند ۹ سال پيش نيست و امروز برايش سر و دست مي‌شكنند. حتي سايت‌ها مردم را با اهداي جايزه به راي‌دهي در جشنواره وب تشويق مي‌كنند؛ يعني كسب‌وكارها اعتبار و ارزش جشنواره را مي‌دانند. از نظر كيفي يكي روال اجرايي جشنواره است كه به نظر مي‌رسد حداكثر تلاش در اين حوزه صورت گرفته است. اما به نظر من برگزاركنندگان مي‌توانند مدل‌هايي را براي كيفي‌ترشدن جشنواره در نظر بگيرند. مثلا كمتر شدن بخش‌هايي كه جايزه مي‌گيرند، مي‌تواند كيفيت جشنواره را افزايش دهد. چون تعداد زياد بخش‌ها افت ارزش جشنواره را در پي دارد. مثلا اسكار سالانه تنها ۵۰جايزه مي‌دهد و همين امر بر ارزش جوايزش افزوده است. اما بخش‌هاي زياد جشنواره ارزش جوايز را كم كرده است.

احرام‌پوش: امسال در بخش سايت‌هاي فارسي دو بخش را كاهش داده‌ايم و در بخش وب‌سايت‌هاي فارسي ۸۱‌‌‌بخش داريم. اما در حوزه نرم‌افزارهاي موبايلي سال گذشته ۱۳جايزه داشتيم امسال ۷ بخش اضافه كرده‌ايم.

شريف: ببينيد، حتي مدت زماني كه براي اهداي جايزه هم صرف مي‌كنيد، بسيار طولاني است و نشان مي‌دهد كه بايد راهكارهايي  پيدا كنيد كه اين بخش‌ها را كم كنيد. شايد نبايد براساس كتگوري جايزه بدهيد، چون معمولا بر تعداد كتگوري‌ها اضافه مي‌شود. آيا جشنواره وب كماكان مي‌خواهد اين روند افزايش را ادامه دهد؟

شليله: ببينيد، وبي‌آواردز پنج سال پيش بيش از ۱۱۰گروه داشت و سال گذشته ۲۵۰۰ گروه شده بود. ديد من اين است كه اگر قرار  است تاثير بزرگ و مهمي داشته باشيم بايد افراد بيشتري را وارد گود كنيم. هر كسي كه هر سال برگزاركننده جشنواره بوده، پيشنهاد داده كه مثلا ۸۰ گروه بشود ۱۸گروه تا ارزش و اعتبار جشنواره افزايش يابد. اما تاثيري كه جشنواره مي‌خواهد داشته باشد، چيست؟ سوال اين است كه طبق حرف شما آيا در فضاي وب ايران بلوغ كامل به دست آمده كه مثلا ۲۰ سايت را معرفي كنيم و بگوييم همه بشوند مانند اينها كه بهترين هستند؟ ما به اين بلوغ نرسيده‌ايم. بنابراين اگر جوايز را كم كنيم، تاثيرگذاري جشنواره را به شدت پايين آورده‌ايم و من با كم‌كردن جوايز مخالفم. شايد بايد گروه‌ها را تغيير دهيم. مثلا امسال گروه استارت‌آپ‌هاي حوزه حمل‌و‌نقل را داريم كه سال گذشته در گروه خودرو حضور داشتند اما امسال مستقل شدند و از ترندهاي بالاي‌مان هم هستند.

به نظر مي‌رسد كه بعضي گروه‌ها را مي‌توان ادغام كرد؟ مثلا سرگرمي با سبك زندگي.  

شليله: اين كار گفتنش آسان است اما در مقام عمل بسيار دشوار است. اين دو موردي كه اشاره كرديد به لحاظ تكنيكي با هم فرق دارند. خيلي‌ها فكر مي‌كنند بعضي از گروه‌ها را مي‌توان با هم ادغام كرد. مثلا فرهنگ و هنر. به‌عنوان مثال ۲۰۰سايت فرهنگي داريم و ۲۰۰سايت هنري. در اين حوزه نمي‌توانيم اين دو را از هم جدا كنيم اما پيام‌ها و ايميل‌هاي زيادي به دست ما مي‌رسد كه مي‌گويند ما هنري نيستيم و فرهنگي هستيم يا فرهنگي نيستيم و هنري هستيم؛ يعني روي همين يك مورد كه ادغام شده اعتراض‌هاي زيادي وجود دارد. در حوزه ادبيات هم همين مشكل را داريم. چون ما شعر و داستان و… را يكي مي‌كنيم‌ اما باز اعتراض‌هايي وجود دارد.

شريف: به نظر من وقتي شما به دنبال تاثيرگذاري مهم و بزرگي در حوزه وب ايران هستيد، اما تعداد زيادي جايزه  مي‌دهيد، تاثيرگذاري كاهش مي‌يابد. به‌طوري كه روز بعد از برگزاري جشنواره هر سايتي را باز مي‌كنيد، در جشنواره بوده و جايزه هم گرفته!

شليله: بايد در نظر داشته باشيم كه وبي‌آواردز در فضاي بلوغ‌يافته‌اي حضور دارد. مثلا روز قبل از جشنواره، رويدادي را برگزار مي‌كند  و جوايز را مي‌دهند و برنده‌ها روز بعد با تنديس در جشنواره شركت‌ مي‌كنند و بازنده‌ها هم مي‌آيند. اما در ايران وقتي نام برنده را اعلام مي‌كنيم، بقيه سالن را ترك مي‌كنند كه چرا برنده نشده‌اند.

شريف: زمان جشنواره خيلي طولاني است و اگر كسي سالن را ترك مي‌كند بيشتر به خاطر خستگي است.

شليله: در ايران هر كس برنده شود از جشنواره تعريف مي‌كند و اگر سال ديگر برنده نشود، از جشنواره بد مي‌گويد. وبي‌آواردز در سال ۲۰۱۶، ۳۷۸۸ كتگوري و برنده داشت. اما در ايران ما تنها براي بخش‌هايي جايزه تعيين مي‌كنيم كه تعدادشان به حد نصاب قابل توجهي رسيده باشد. يك سال گروه عكاسي را در بخش فرهنگي قرار داديم و بعد ديديم كه مي‌تواند بخشي مجزا باشد.

احرام‌پوش: در بحث ادغام بايد به اين مسئله توجه كنيم كه سايت‌ها از يك جنس باشند. مثلا اگر سرگرمي را با سبك زندگي ادغام  كنيم، دانستني‌ها و آشپزي با جوك در يك كتگوري قرار مي‌گيرند.

مثلا تخفيفان در خريد گروهي برنده مي‌شود، در بخش سبك زندگي هم همينطور. اين اتفاق چرا رخ مي‌دهد؟

احرام‌پوش: وب‌سايت و نرم‌افزار موبايلي متفاوت هستند و احتمالا تخفيفان با وب‌سايتش در گروه خريد گروهي برنده شده و با نرم‌افزارش در بخش سبك زندگي. ما مانند گروه‌بندي كافه‌بازار عمل مي‌كنيم و با همان گروه‌ها در جشنواره ما حضور دارند. همچنين بازار هم ممكن است كششي نداشته باشد براي خريد گروهي. كافه‌بازار هم براساس معيار گوگل‌پلي واپ‌استور دسته‌بندي شده است. هر كدام از سايت‌ها نرم‌افزار خود را هم دارند.

هاشمي: من با نكته‌اي كه شهرام شريف اشاره كرد، موافق هستم. من هم اين برداشت را دارم كه همه كساني كه در حوزه وب كار مي‌كنند، برنده جشنواره وب هستند. مثلا به سايت بانك سرمايه يا بانك سامان هم كه مراجعه كنيم، مي‌بينيم كه برنده جشنواره وب شده‌اند. توضيحي كه مي‌دهيد پذيرفتني است اما بايد قبول كنيم كه اينجا ايران است و بايد متناسب با شرايط ايران صحبت كنيم. توجه كنيد كه اگر جشنواره فيلم فجر هم مي‌خواست براي همه ژانرهاي سينمايي جايزه جداگانه تعيين كند، بايد چند ده جايزه اهدا مي‌كردند. اما آنها چارچوب كانتنت حرفه‌اي تعريف كرده‌اند كه مثلا در مورد سايت‌ها همسئو يا يوايكس مي‌تواند پايه يك چارچوب حرفه‌اي باشد. شما بيشتر محتوايي بررسي مي‌كنيد. ببينيد در حوزه فيلم ابراهيم حاتمي‌كيا ۲۰سال است كه فيلم مي‌سازد و مثلا دوبار سيمرغ گرفته ولي اگر ژانر جداگانه‌اي به نام دفاع مقدس وجود داشت، حتما ۲۰سيمرغ گرفته بود و شايد ديگر ارزشش برايش به اندازه اين دو سيمرغش نبود. من فكر مي‌كنم الان جشنواره رقابت عامي است كه همه به آن راه دارند.

شريف: اگر تعداد جوايز جشنواره كاهش يابد و مثلا بشود ۲۰جايزه و مثلا جايزه‌ها براساس نوآوري‌ها باشد نه محتوايي.

شليله: ما سال پنجم يا ششم بود كه كاهش گروه‌ها را داشتيم و تا ۳۰گروه را كاهش داديم اما نارضايتي‌ها چندين برابر شد.

شريف: واكنش‌ها طبيعي است. به نظر من با كم‌كردن جايزه‌ها ارزش جايزه را افزايش مي‌دهيد.

شليله: فكر كنم سال چهارم بود كه بخشي را براي ايده تجاري جديد قرار داديم. چون بسياري از سايت‌ها فروشگاه بودند و خلاقيت  كم بود. يا در دوره‌هاي پنجم و ششم بخشي داشتيم كه به سايت‌ها براساس يو‌ايكس نمره مي‌داديم. حتي يك سال ميلاد احرام‌پوش در بخش وبلاگ برنده شد اما براي اينكه متهم نشويم به ناداوري، برنده اعلامش نكرديم و سال بعد از آن وبلاگ‌نويس‌ها را حذف كرديم چون در سال سوم و چهارم جشنواره حدود ۳۰وبلاگ طراز اول در ايران داشتيم كه خودشان هم داوران جشنواره بودند و در هر صورت يكي از آنها برنده مي‌شد. بنابراين براي اينكه متهم نشويم كه به خودمان جايزه داده‌ايم و براي كم‌كردن حاشيه‌ها، اين بخش را حذف كرديم.

هاشمي: اگر بحث حاشيه باشد، وقتي تنوع جايزه‌ها زياد شود، طبيعي است كه پورتفليوها جايزه‌هاي بيشتري در همه رشته‌ها بگيرند و بعد اين اتهام به وجود مي‌آيد كه جشنواره وب، جشنواره فلان پورتفوليو است.

شليله: هيچگاه نبوده و نخواهد بود.

هاشمي: اگر تخفيفان جايزه نرم‌افزاري بگيرد، ديجي‌كالا در رسته ديگري برنده ‌شود و… طبيعي هم است چون مثلا پورتفليو سرآوا  بيشترين نرم‌افزار و سايت‌ها را دارد و جوايز بيشتري هم دريافت مي‌كند اما مخاطب يا نمي‌خواهد اين مسئله را  هضم كند يا فكر مي‌كند جوايز دوستانه اهدا شده‌اند و جو بدي ايجاد مي‌شود.

شليله: ما نمي‌خواهيم به خاطر جوسازي آدم‌ها تصميم‌ بگيريم.

هاشمي: من مي‌خواستم برگردم به همين مسئله كه پس چرا به خاطر جوسازي مثلا بخش وبلاگ را حذف كرديد. به نظر من بايد بر  يك موضع خاص بايستيد. مثلا اگر كسي به جشنواره فيلم فجر معترض باشد، مسئولان جشنواره كاري به اين حواشي ندارند و سال بعد كارشان را ادامه مي‌دهند. بايد ثباتي در داوري جشنواره وجود داشته باشد. پيشنهاد من اين است كه اگر كلي جايزه بدهيد، تعداد جوايز كاهش مي‌يابد و شما هم مانيفست خود را ارائه داده‌ايد. اگر كسي سبك شما را قبول نداشته باشد، شركت نمي‌كند.

شريف: مدل‌هاي مختلف داوري را اجرا كرده‌ايد و به اين مدل رسيده‌ايد كه خود شركت‌كننده‌ها داوري كنند. اما اگر افرادي با تخصص بهتر و بيشتر داوري كنند، كيفيت جشنواره افزايش مي‌يابد. چون شركت‌كننده‌ها ممكن است به هر دليلي به رقباي خود راي نداده و به دوستان خود راي بدهند. اما داوري كه شركت‌كننده نيست مي‌تواند كمك بيشتري بكند.

احرام‌پوش: در بخش نرم‌افزارهاي موبايلي جشنواره وب داوران علمي اپ‌ها را بررسي مي‌كنند و داوري در حوزه موبايل نسبت به  وب سخت‌تر است. ما در دوره‌هاي مختلف براساس پارامترهاي مختلف داوري داشته‌ايم و عملا همه مدل‌ها را تست كرده‌ايم.

داوران را براساس چه متر و معيارهايي انتخاب مي‌كنيد؟

شليله: همه كساني كه سايت ثبت‌شده دارند، مي‌توانند در داوري جشنواره شركت كنند. اين مدل داوري از دوره ششم متداول شد  كه نسبت به دوره‌هاي چهارم و پنجم كمترين انتقاد از طرف عموم مردم را در پي داشته است.

استفاده از چنين روشي در داوري، در واقع پاسخ دادن به چه انتقاداتي بوده است؟ چون برخي معمولا برگزاركنندگان جشنواره‌ را به پاسخگو نبودن متهم مي‌كنند. 

شليله: انتقادهاي زيادي وجود داشت كه مثلا چرا اين سايت انتخاب شده و فلان سايت انتخاب نشده؟ در حالي كه ما بين ۳۰ تا ۱۳۰۰ داور داشتيم؛ يعني به نوعي همه طراحان خوب وب در ايران در ميان داوران ديده مي‌شدند ولي باز اعتراضاتي وجود داشت. چون بهترين داوران همان بهترين طراحان سايت‌هاي مختلف در ايران هم بودند، چون همه طراحان طراز يك و دو كه در راي‌دهي و داوري شركت مي‌كردند، بهترين سايت‌هاي ايران را هم طراحي كرده بودند. خود اين مسئله هم مشكلاتي ايجاد مي‌كرد. براي رفع اين مشكل دو قانون جديد به كار برديم و سايت‌هايي را كه در كتگوري و پنل هر داور قرار داشت، به او براي داوري نشان نمي‌داديم. حتي تجربه‌اي را دو سال پيش داشتيم كه مي‌گفتيم هر داور در يك كتگوري خاص راي دهد. مثلا يك داور تنها در حوزه نشريات راي دهد ولي باز خيلي سليقه‌اي مي‌شد چون عملا هر سايت را سه يا چهار نفر انتخاب مي‌كردند. اما مدلي كه الان از آن استفاده مي‌كنيم، دقيقا مدل وبي‌آواردز است.

الان چند نفر به‌عنوان داور در جشنواره شركت مي‌كنند؟

شليله: سال گذشته حدود ۱۵۰۰نفر به‌عنوان داور حضور داشتند كه به طور ميانگين ۱۵۰ تا ۲۰۰راي مي‌دهند.

هاشمي: چرا اسامي داوران منتشر نمي‌شود؟

شليله: وقتي دوهزار نفر به عنوان داور شركت كرده‌اند، ما اسامي دوهزار نفر را  منتشر كنيم؟

هاشمي: بله. چه اشكالي دارد؟

الفت‌نسب: همه مي‌توانند داور باشند و اعلام اسامي مسئله خاصي را ثابت نمي‌كند.

احرام‌پوش: داوران همان افرادي هستند كه به‌عنوان دارنده سايت در اين فضا حضور دارند؛ يعني كافي است كه كسي سايتي ثبت شده داشته باشد تا بتواند به‌عنوان داور در جشنواره شركت كند و راي دهد.

هاشمي: با توجه به ابهاماتي كه معمولا در مورد داوري‌هاي جشنواره‌ عنوان مي‌شود و حاشيه‌هايي كه در اين باره وجود دارد، به نظر مي‌رسد كه بهتر است شفافيت بيشتري داشته باشيد.

شليله: عرض كردم كه هر كسي كه سايتي ثبت كرده مي‌تواند راي دهد؛ يعني ما روي داور خاصي با ديدگاه خاصي تمركز نداريم. اما  براي روشن‌تر شدن وضعيت داوري مي‌توانيم آمارهاي بيشتري را حتي روي سايت قرار دهيم. مثلا حتي ما مي‌توانيم آمار مربوط به اينكه چه كسي به چه سايتي راي داده يا چه تعداد راي داده را منتشر كنيم.

شريف: به نظر من داوري تنها مشكل اين جشنواره نيست و مشكلات معمولا به خود داور برمي‌گردد و نه برگزاركنندگان. من فكر  مي‌كنم اگر داوري تخصص داشته باشد، كمك بيشتري به جشنواره مي‌كند اما برگزاركنندگان جشنواره در سال‌هاي قبل به مدل‌هاي كم‌حاشيه‌تر فكر كرده‌اند و بنابراين بيشتر به دنبال استفاده از روش‌هايي براي كم‌كردن معترضان هستند.

شليله: قبل از هر چيزي بايد به مدل‌هايي با قابليت اجرايي فكر كنيم. مثلا ما ۲۵۰۰شركت‌كننده داريم. من چه هيات تخصصي يا چند نفر را انتخاب كنم كه اين تعداد وب‌سايت را بررسي كنند؟ چون در اين صورت هم باز اين سليقه افراد محدودي است كه اعمال مي‌شود و بايد اين تعداد از وب‌سايت را بين داوران تقسيم كنيم.

شريف: اين مسئله هم راهكار دارد. مي‌توانيد گروهي انتخاب و تعيين كنيد كه فيلترهاي اوليه را اعمال ‌كنند و براي سايت‌هايي كه  از اين فيلترها عبور مي‌كنند، گروه داوري تخصصي‌تر را انتخاب كنيد. مثلا جشنواره فيلم جوان هر ساله چند هزار فيلم را بررسي و داوري مي‌كند اما در سطوح مختلف.

شليله: و ديگر در اين نوع داوري هيچ‌گونه قصد و غرضي وجود ندارد؟ ديگر هيچ حاشيه‌اي در موردشان وجود ندارد؟

شريف: نه نه. هدف اين نيست كه هيچ نقد و حاشيه‌اي وجود نداشته باشد.

نقد حتما وجود دارد، چون اگر شما همه هدف‌تان را معطوف به كم‌كردن حاشيه‌هاي جشنواره كنيد، شايد در نهايت جشنواره قرباني همين رفتار خود شما شود. چون در هر صورت نقد و نكوهش ممكن است وجود داشته باشد.

شليله: ببينيد، وقتي وبي‌آواردز بعد از ۱۶۶سال به اين نتيجه رسيده كه هر كسي كه در اين حوزه سابقه دارد و در آمريكا و كانادا در  اين فضا كار مي‌كند، به‌عنوان داور انتخاب مي‌كند، ما چرا بايد به سراغ اختراع دوباره چرخ برويم. مدل جهاني داوري هم همين است كه ما در پيش گرفته‌ايم چرا ما بايد در كشورمان به دنبال داوري تخصصي برويم كه شدني نيست.

هاشمي: فرهنگ وبي‌آواردز را ما در كشورمان داريم؟

شليله: نه نداريم اما بايد اينقدر اين رويه را ادامه بدهيم تا فضا حرفه‌اي‌تر شود كما اينكه انتقادات طي سال‌هاي اخير كمتر شده. اگر ما براي همين جشنواره پيش رو بيش از ۲۵۰۰سايت را در اختيار ۲۵ داور قرار دهيم كه هر كدام ۱۰۰۰سايت را بررسي كنند، از كجا معلوم كه رقيب اي‌نتورك در ۱۰۰سايت خود من قرار نگيرد؟ ما فضايي را در كشورمان دنبال مي‌كنيم كه شايد ۱۰سال ديگر جا بيفتد. در سطح جهان ۳۰سال پيش اينترنت فراگير شده و ۱۵سال بعد از آن وبي‌آواردز برگزار شده است. حالا اينترنت چه زماني به ايران آمده و جشنواره وب ايران چه زماني راه افتاده است؟ به اين اختلاف زماني توجه كنيد. الان ما نمي‌توانيم مانند ۸سال پيش براي اين جشنواره زمان و انرژي بگذاريم. به نظر من جشنواره وب با همه خوبي‌ها و بدي‌هايش حداقل ۵سال از ماركت ايران جلوتر است. ما زماني گروهي به نام كارآفريني را در سايت جشنواره قرار داديم و تنديس كارآفريني به برندگان داديم كه اصلا چين اصطلاحاتي هنوز در ايران متداول نبود. فكر كنم جشنواره سوم يا چهارم بود كه ما اين واژه‌ها را روي سايت قرار داديم و جشنواره به ترويج اين اصطلاحات جديد در فضاي كسب‌وكار ايران پرداخت. ما هدف‌مان تاثيرگذاري بر اين فضا بوده و فكر مي‌كنم توانسته‌ايم تاثيرگذار باشيم.

جناب الفت‌نسب، شما به‌عنوان دبير انجمن كسب‌وكارهاي اينترنتي فعاليت مي‌كنيد و دو سال است كه مسئوليت برگزاري جشنواره‌ وب با شما بوده، مشكلاتي را كه جناب شليله اشاره كردند، با تفصيل بيشتري بگوييد. 

الفت‌نسب: من انتقادات را قبول دارم و فكر مي‌كنم جا دارد كه اصلاحاتي در روند داوري‌ها انجام شود. آقاي شليله برايش مهم است كه حاشيه‌هاي جشنواره‌ را كاهش دهد. البته انتقادات عجيب و غريب هم كم نيست. حتي پيش آمده كه به صورت فيزيكي به برگزاركنندگان حمله‌ور شده‌اند كه چرا به ما جايزه نداده‌ايد. من پيشنهاد دادم كه جشنواره وب را در كل ايران برگزار كنيم. مثلا پنج نقطه را تعيين كنيم در مناطق مختلف ايران و جشنواره وب را به آن ‌جاها هم ببريم؛ يعني از تيرماه شروع كنيم و تا بهمن‌ماه ۵ استان را برويم. چون اين نقد هم وجود دارد كه چرا همه رويدادهاي بزرگ در تهران برگزار مي‌شوند.

يعني منظورتان اين است كه با اين طرح مي‌توان داوري‌ها را در سطح منطقه‌اي انجام داد كه در اين صورت تعداد زيادي ريزش مي‌كنند و به نوعي تعدادي به مرحله نهايي در تهران مي‌رسند. 

الفت‌نسب: بله و فكر مي‌كنم اين مي‌تواند راهكار موثري باشد چون با آقاي شليله موافقم كه مي‌گويد داوري كردن چند هزار سايت  كار بسيار مشكلي است. بنابراين، اين راهكار تاحدودي از حجم كار مي‌كاهد.

درآمد جشنواره الان از كجا مي‌آيد؟

الفت‌نسب: دو سال است انجمن اين جشنواره را برگزار مي‌كند و براي برگزاري اسپانسر مي‌گيرد.

هزينه‌هاي برگزاري اين جشنواره معمولا چه مواردي را دربر‌مي‌گيرد؟ 

الفت‌نسب: اجاره سالن، تهيه تنديس و… گاه تخفيف‌ها و اسپانسرهايي داريم كه مثلا ممكن است سالن را به جاي ۳۰ ميليون تومان، ۱۲ميليون تومان به ما اجاره بدهند. مثلا سال گذشته تا ۵۰۰ ميليون تومان صرف برگزاري جشنواره شد. مشكلات ديگري هم داريم. مثلا امسال حاشيه‌هاي زيادي به خاطر شب‌نامه داشتيم. افراد‌ زيادي هستند كه فكر مي‌كنند جشنواره وب مجوز ندارد. در حالي كه ما اين كار را انجام داده‌ايم تا حواشي كم شود. با نهادهاي زيادي مذاكره كرديم كه اين جشنواره قرار نيست مشكلي به‌وجود بياورد.  يكي ديگر از مشكلات نبود منابع مالي  پايدار براي جشنواره است.

شليله: در حال حاضر حداقل ۳۰ وي‌‌سي در اكوسيستم داريم كه ۵۵ وي‌‌سي بزرگ بين‌شان وجود دارد. از اين تعداد سال گذشته  همگي برندگاني در جشنواره داشتند اما هيچ‌كدام كمك مالي به جشنواره نكردند. ما هميشه براي برگزاري جشنواره مشكل مالي داشته‌ايم. درحالي‌كه رويداد بزرگي در سطح جهاني برگزار مي‌كنيم با مهمانان خارجي بسيار و در نهايت آنچه براي ما مي‌ماند حواشي زيادي است كه ما را متهم به درآمدهاي كلان از اين جشنواره مي‌كنند.

هاشمي: فكر مي‌كنيد چرا وي‌سي‌ها از جشنواره حمايت مالي نمي‌كنند؟ به نظرتان آنها فعاليت فرهنگي را هزينه‌اي مي‌دانند كه  فايده‌اي براي‌شان ندارد؟

شليله:  هم اينكه درك نمي‌كنند و هم اينكه متاسفانه همگي برنده مي‌شوند و هر سال هم تنديس مي‌گيرند،‌چون روي بهترين‌ها سرمايه‌گذاري مي‌كنند. اجازه بدهيد من در اينجابه شما بگويم كه چرا اين تصور ايجاد شده كه هزينه‌هاي جشنواره را سرآوا مي‌پردازد. ببينيد پنج سال اول كه اصلا سرآوا نبود. سال ششم اوج قدرت جشنواره بود و بالاي ۹۰درصد سايت‌ها لوگوي جشنواره را گذاشته بودند صفحه اول‌شان. اين سال همزمان بود با سرمايه‌گذاري من روي اي‌‌نتورك سرآوا و سرمايه‌گذاري محسن ملايري روي آواتك. كم‌كم مفهوم وي‌سي هم رواج پيدا كرد و جشنواره وب هم در اوج بود و تنها وي‌سي موجود در اكوسيستم هم سرآوا بود. بنابراين من هم اگر بيرون از اين گود بودم، ناخودآگاه اين تصور برايم ايجاد مي‌شد كه همه اين سازوكارها را سرآوا سامان مي‌دهد.

هاشمي: من فكر مي‌كنم براي اينكه اين تصوير را عوض كرده و حاشيه‌ها را كم كنيد، به سراغ باميلو يا اسنپ و آوردن‌شان در جشنواره رفته‌ايد؟

شليله: نه. پارسال نت‌برگ بود و ديجي‌كالا و امسال يكي از كارهاي اصلي‌ام اين بوده كه چهره‌هاي تكراري را خط بزنم. ديجي‌كالا خيلي خوب است و ۸۸ دوره هم برنده شده و امسال هم برنده مي‌شود و از راه درست هم برنده مي‌شود. يا نت‌برگ و تخفيفان؛ هر دوره كه هر كدام نيامده، يكي ديگر برنده شده. يا در گروه حمل‌و‌نقل شهري به نظر شما چه كسي برنده مي‌شود؟ سايت سرويس تاكسي ۱۳۳؟ نه صد درصد اسنپ با اختلاف برنده مي‌شود و همين الان همه ما را براي اين ميزگرد اسنپ به اينجا آورده است. وزن برندها مشخص است و تقلبي در كار نيست. در سال ششم جشنواره، استارت‌آپ‌ها هم رشد زيادي داشتند و سرآوا هم مشهور شده بود. در جامعه ما اين ديد وجود دارد كه اگر شركتي يا برندي چند ميليون تومان مثلا براي آگهي هزينه كند، درج‌كننده آگهي ديگر بنده آن شركت است. اين تفكر زمان‌ مي‌برد تا عوض شود.

شريف: معمولا حرف‌و‌حديث‌هاي زيادي در مورد جشنواره وب وجود دارد. شما سال گذشته كسي را به جشنواره آورده‌ بوديد و به  نوعي در مقابل آن حرف‌ و حديث‌ها و حاشيه‌ها قرار داديد كه در اين اكوسيستم خوشنام نيست. اين براي من و آدم‌هاي وب جالب نبود. شما در واقع كسي را به جشنواره آورده بوديد كه مخالف اينترنت آزاد در ايران است.

شليله: آن كسي كه شما از او صحبت مي‌كنيد يعني آقاي مومني‌نسب، طي سال‌هاي چهارم و پنجم جشنواره و در سخت‌ترين شرايط امنيتي كشور يعني حدود سال ۸۹ پاي برگزاري جشنواره ايستاد.

4_2017_02_06_08_50_27.jpgشريف: پاي چه چيزي ايستاد؟

شليله: پاي صدور مجوز برگزاري جشنواره. اگر امضاي او نبود، نمي‌توانستيم جشنواره را برگزار كنيم با اين شعار كه آواتارهاي فضاي  وب به آدم‌هاي واقعي و صاحب كسب‌وكار تبديل شده‌اند. بله، با بخشي از اينترنت و استفاده از آن مشكل دارد اما از اين جشنواره هم حمايت كرده است.

الفت‌نسب: اصلا چرا چنين آدمي نبايد به جشنواره بيايد و اتفاقا پشت تريبون هم قرار بگيرد؟

شريف: منظورم اين است كه جشنواره وب نبايد تريبون اين آدم‌ها بشود. چون جشنواره وب اعتبار بخش خصوصي را دارد، اعتبار بچه‌هايي را دارد كه در فضاي وب فعال هستند و در اين فضا زحمت كشيده‌اند و آزاد فكر كرده‌اند و وابسته به دولت و ارگان و نهاد خاصي نيستند.

شليله: اين چيزي نيست كه بتوانيم با قاطعيت در موردش حرف بزنيم. همين آدم در سال چهارم سخنراني كرد و تمام سالن او را هو كردند و كسي به حرفش گوش نداد اما پارسال برايش دست زدند.

شريف: پارسال به اين دليل برايش دست زدند كه عليه يك جريان مخالف فضاي وب حرف زد. من مي‌خواهم به اين نكته اشاره كنم  كه اين مسئله براي جشنواره وب خوب نيست كه آدم‌هايي را بياورد كه درست است به نفع ما حرف مي‌زنند اما اساسا به نفع اكوسيستم حرف نمي‌زنند. هر چند در دوره‌هاي سخت مجوز جشنواره را صادر كرده باشند كه وظيفه‌اش بوده.

شليله: من در ايران با همه شرايط خاصش زندگي مي‌كنم. بنابراين مي‌توانم بگويم كه اين فرد مي‌توانست حمايتي نكند و مجوز را صادر نكند.

الفت‌نسب: من معتقدم كه جشنواره وب و موبايل ايران بايد صداي مخالف را هم منعكس كند. چون هستند نهادهايي كه جشنواره را در دسته و راسته خاصي قرار مي‌دهند و حتي در جلسه‌اي به من مي‌گفتند كلمه ايران را خط بزنيد چون شما دسته و رسته خاصي هستيد و همه ايران را دربرنمي‌گيريد. به نظر من ديالوگ‌هاي موافق و مخالف بايد برقرار شود و اگر نشود به ايجاد شب‌نامه منجر مي‌شود. من بارها با مخالفان صحبت كرده‌ام و نتيجه مثبت بوده. به نظر من نبايد جشنواره را به آدم‌هاي خاصي محدود كنيم.

شريف: به نظر من محدوديت نيست. شما بايد در جشنواره از آدم‌هاي خاص اين حوزه استفاده كنيد. مثلا در بخش كنفرانس كمافي‌السابق مي‌توانيد از كارشناسان خوبي دعوت كنيد.

شليله: اين انتقادي كه الان شما مطرح مي‌كنيد، سال چهام جشنواره وب هم مطرح بود البته از سمت وبلاگ‌نويس‌ها  و ژورناليست‌ها چون مي‌گفتند الان فيلترينگ دست اين فرد است. اما صاحبان كسب‌وكار و آنهايي كه با فيلترشدن، بيزينس‌شان نابود مي‌شد، از ما تشكر هم كردند و از اين بابت خوشحال بودند.

شريف: پس بچه‌هاي شب‌نامه را هم به جشنواره وب دعوت كنيد.

شليله: من بسيار خوشحال مي‌ش�